PRAWA BEZROBOTNEGO

Bezrobotny zarejestrowany w powiatowym urzędzie pracy ma prawo:

1. do korzystania z pośrednictwa pracy,
2. do korzystania z poradnictwa zawodowego i informacji zawodowej,
3. w przypadku braku ofert pracy:
   1. skierowania na miejsce pracy interwencyjnej oraz w ramach robót publicznych,
   2. skierowania na staż, szkolenie, do odbycia przygotowania zawodowego dorosłych,
   3. ubiegania się o dotację na rozpoczęcie działalności gospodarczej,
   4. otrzymania, o ile jest do tego uprawniony – zasiłku dla bezrobotnych,
   5. zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego w Narodowym Funduszu Zdrowia, o ile nie posiada innego tytułu do ubezpieczenia,
4. odwoływania się od wydanych decyzji administracyjnych, uzyskania pełnej informacji dotyczącej instrumentów rynku pracy oraz statusu osoby bezrobotnej,
5. po upływie 6 miesięcy od dnia zarejestrowania w powiatowym urzędzie pracy ubiegania się o świadczenie przedemerytalne, jeżeli spełnia warunki do nabycia tego świadczenia na podstawie odrębnych przepisów (dotyczy bezrobotnych powyżej 50 roku życia),
6. do otrzymania na swój wniosek zaświadczenia.

OBOWIĄZKI BEZROBOTNEGO

1. Bezrobotny ma obowiązek aktywnego poszukiwania pracy.
2. Bezrobotny jest obowiązany do składania lub przesyłania powiatowemu urzędowi pracy pisemnego oświadczenia o przychodach pod rygorem odpowiedzialności karnej oraz innych dokumentów niezbędnych do ustalenia jego uprawnień do świadczeń przewidzianych w ustawie w terminie 7 dni od dnia uzyskania przychodów. W razie niedokonania tych czynności zasiłek lub inne świadczenia z tytułu bezrobocia przysługują od dnia złożenia oświadczenia i innych wymaganych dokumentów.
3. Bezrobotny ma obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym przez urząd terminie w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. W przypadku bezrobotnego będącego dłużnikiem alimentacyjnym,  w rozumieniu przepisów o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, wyznaczony termin nie może być dłuższy niż  90 dni.
4. Bezrobotny ma obowiązek przyjmowania odpowiedniej pracy oznacza  to zatrudnienie lub inną pracę zarobkową, które podlegają ubezpieczeniom społecznym i do wykonywania których bezrobotny ma wystarczające kwalifikacje lub doświadczenie zawodowe lub może je wykonywać po uprzednim szkoleniu albo przygotowaniu zawodowym dorosłych, a stan zdrowia pozwala mu na ich wykonywanie oraz łączny czas dojazdu do miejsca pracy i z powrotem środkami transportu zbiorowego nie przekracza 3 godzin, za wykonywanie których osiąga miesięczne wynagrodzenie brutto w wysokości  co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy.
5. Bezrobotny ma obowiązek poddania się badaniom lekarskim lub psychologicznym mającym na celu ustalenie zdolności do pracy. Osoba, która odmówiła bez uzasadnionej przyczyny poddania się badaniom mającym na celu ustalenie zdolności do pracy, traci status bezrobotnego na okres:

• 120 dni w przypadku pierwszej odmowy,
• 180 dni w przypadku drugiej odmowy,
• 270 dni w przypadku trzeciej i każdej kolejnej odmowy.

6. Osoba, która z własnej winy nie ukończyła szkolenia, jest obowiązana do zwrotów kosztów szkolenia, z wyjątkiem sytuacji, gdy  powodem nieukończenia szkolenia było podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (dotyczy również stażu i przygotowania zawodowego dorosłych). Bezrobotny, który z własnej winy przerwał szkolenie (staż lub przygotowanie zawodowe dorosłych) zostaje pozbawiony statusu bezrobotnego od dnia przerwania  na okres wymieniony w pkt 5.
7. Bezrobotny obowiązany jest zawiadomić w ciągu 7 dni Powiatowy Urząd Pracy o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub pozarolniczej działalności oraz o zaistnieniu innych okoliczności powodujących utratę statusu bezrobotnego albo utratę prawa do zasiłku. Bezrobotny, który podjął zatrudnienie, inną pracę zarobkową lub działalność gospodarczą bez powiadomienia o tym właściwego powiatowego urzędu pracy, podlega karze grzywny nie niższej niż 500 zł.
8. Bezrobotny, który w okresie krótszym niż 10 dni przebywa za granicą lub pozostaje w innej sytuacji powodującej brak gotowości do podjęcia zatrudnienia, nie zostaje pozbawiony statusu bezrobotnego, jeżeli o zamierzonym pobycie lub w pozostawaniu w sytuacji powodującej brak gotowości do podjęcia zatrudnienia zawiadomił powiatowy urząd pracy. Zasiłek za ten okres nie przysługuje. Całkowity okres zgłoszonego pobytu za granicą oraz braku gotowości do  pracy z innego powodu nie może przekroczyć łącznie 10 dni w okresie jednego roku kalendarzowego.
9. Osoba, która pobrała nienależne świadczenia pieniężne, jest obowiązana do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne.
10. Osoba bezrobotna jest zobowiązana w terminie 7 dni do zawiadomienia powiatowego urzędu pracy o wszelkich zmianach danych zawartych w karcie rejestracyjnej.
11. W każdym przypadku zmiany miejsca zameldowania lub pobytu bezrobotny obowiązany jest zawiadomić powiatowy urząd pracy, w którym jest zarejestrowany, podając aktualne miejsce zameldowania lub pobytu.
12. W przypadku czasowej niezdolności do pracy, bezrobotny jest obowiązany zawiadomić powiatowy urząd pracy w terminie 2 dni od dnia wystawienia zaświadczenia o niezdolności do pracy wskutek choroby na druku określonym w odrębnych przepisach i przekazać zaświadczenie o tej niezdolności wystawione na odpowiednim wzorze –  w terminie 7 dni od jego wystawienia.  Nieprzedstawienie zaświadczenia w wymaganej formie skutkuje pozbawieniem statusu bezrobotnego z pierwszym dniem niezdolności do pracy.
13. Bezrobotny biorący udział bez skierowania starosty  w szkoleniu organizowanym przez inny podmiot niż powiatowy urząd pracy, obowiązany jest poinformować powiatowy urząd pracy o udziale w tym szkoleniu w terminie 7 dni przed dniem rozpoczęcia szkolenia.

---

Podstawa prawna:

• Ustawa z dnia 2 0 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008r. Nr 69, poz. 415 z późn. zm.),
  
• Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 26 listopada 2004r. w sprawie rejestracji bezrobotnych i poszukujących pracy (Dz. U. Nr 262, poz. 2607 z późn. zm.),
  
• Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 sierpnia 2009r. w sprawie szczegółowego trybu przyznawania zasiłku dla bezrobotnych, stypendium i dodatku aktywizacyjnego (Dz. U. z 2009r. Nr 136 poz. 1118)
• Ustawa z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity z 2000r. Dz. U. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.).

---